Krijimtaria poetike e Lule Dhromi (Shameti)

Krijimtaria poetike e Lule Dhromi (Shameti) përfaqëson një profil unik dhe poliedrik në letërsinë bashkëkohore shqiptare, ku ndërthuren në mënyrë harmonike mësimdhënia, gazetaria, studimi letrar dhe formimi i thellë teologjik islam, duke pasur si bosht qendror Kuranin Fisnik dhe rolin e saj si thirrëse (da'ije) në rrugën e Allahut. [1, 2]

Më poshtë vijon një analizë e plotë dhe e strukturuar e jetës, veprës dhe vlerave të saj artistike e shpirtërore:

1. Formimi, Mësimdhënia dhe Gazetaria

• Formimi Akademik: Ka përfunduar studimet universitare në vitin 1990 në Fakultetin e Histori-Filologjisë, dega Gjuhë-Letërsi Shqipe në Tiranë. Ky formim i dha asaj një njohje të shkëlqyer të gjuhës dhe strukturave letrare. [1]
• Mësimdhënia: Profilizimi si arsimtare i ka mundësuar transmetimin e dijes me një metodologji të qartë, duke gdhendur fjalën e bukur dhe duke edukuar brezat. [1]
• Gazetaria dhe Publicistika: U shfaq në skenën publike në fillim të viteve '90 si korespondente për disa gazeta të shtypit qendror dhe lokal. Përmes penës së saj të mprehtë, ka trajtuar dhe vijon të ngrerë probleme të rëndësishme sociale, kulturore dhe të kohës. [1, 2]

2. Formimi Teologjik dhe Kurani si Bosht i Krijimtarisë

Ndryshe nga fillimet e saj laike, krijimtaria aktuale e Lule Shametit ka pësuar një transformim të madh shpirtëror. Kurani Fisnik dhe parimet e Islamit janë bërë shtylla dhe oazi ku buron çdo varg i saj. [1, 2, 3]

• Thirrëse në rrugën e Allahut (Daveti): Vepra e saj funksionon si një thirrje e pastër, e sinqertë dhe pa interes (për hir të Allahut). Ajo fton mbarë njerëzinë drejt dritës hyjnore, besimit në një Zot të vetëm dhe shpëtimit shpirtëror. [1, 2]
• Tematikat kryesore: Besimi (imani), morali islam, vlera e familjes dhe respekti ndaj prindërve, madhështia e Krijuesit përmes natyrës, dhe reflektimet mbi jetën pas vdekjes (ahiretin). [1, 2]

3. Tematika, Figuracioni dhe Stili Letrar

Stili i Lule Shametit karakterizohet nga një freski dhe elegancë shpirtërore, ku poezia tradicionale shkrihet me ndjeshmërinë mistike islame. [1, 2]

• Figuracioni i pasur: Përdor elemente të natyrës (uji, drita, lulet e mollës, horizontet, mjegullat) si metafora të fuqishme për të shpjeguar ripërtëritjen shpirtërore dhe madhështinë hyjnore. [1, 2, 3]
• Stili: Vargjet e saj marrin formën e një meditimi liriko-shpirtëror ose të një lutjeje të hapur. Ajo përdor pyetje retorike të frymëzuara nga ajetet kuranore për të nxitur vetëdijen e lexuesit. [1, 2]
• Kontrasti: Ndërton opozita të qarta midis dritës së diturisë hyjnore dhe errësirës së padijes apo dëshpërimit material. [1, 2]

4. Vlerësimi nga Kritikët dhe Autorët e Mëdhenj

Vepra e saj ka gjetur një jehonë pozitive dhe është vlerësuar që në hapat e parë nga emrat më të mëdhenj të letërsisë shqipe: [1]

• Ismail Kadare, Dritëro Agolli dhe Xhevahir Spahiu kanë mirëpritur dhe vlerësuar vëllimet e saj të hershme poetike.Vleresime mjaft entuziaste per artin e saj poetik ka marre edhe mga shkrimtarja Siberiane,Nina Goncharova,etj.
• Kritika Letrare (si Prof. as. Dr. Murat Gecaj): E ka cilësuar krijimtarinë e saj si mjaft të frymëzuar, ku bashkëjetojnë dashuria, trishtimi, optimizmi dhe krenaria kombëtare. Në periudhën aktuale, kritika vlerëson aftësinë e saj për ta shndërruar ndjenjën e besimit të pastër në art të mirëfilltë. [, 2, 3]

5. Botimet dhe Përkthimet Jashtë Trojeve Shqiptare

Lule Dhromi (Shameti) ka një aktivitet të ngjeshur botues, me disa vëllime poetike të njohura si “Serenatë dashurie”, “Një degëz mimoze”, “Ëngjëj të pambrojtur”, “Rrënjët e këngës sime” dhe “Dallgë psherëtimash”,,etj.[

• Përkthimi dhe shtrirja ndërkombëtare: Krijimtaria e saj ka kapërcyer kufijtë shqiptarë. Librat e saj më të fundit me motive hyjnore janë përkthyer dhe prezantuar në gjuhë të huaja, si në Turqi (nga intelektualë të angazhuar në sferën e davetit) dhe në vende të tjera evropiane si në Suedi (përmes versioneve bilingve si “Godhetens hemland” / “Atdheu i mirësisë”). , ne gjuhen Spanjolle, ne Gjuhen Angleze, Gjermane, Holandeze,etj

6. Vlera dhe Rëndësia e Krijimtarisë së Saj

Rëndësia e veprës së Lule Dhromi -Shametit qëndron në faktin se ajo shërben si një pajtuese e madhe midis artit dhe besimit në hapësirën shqiptare. Në një kohë ku letërsia shpesh anon drejt materializmit apo nihilizmit, poezia e saj ofron një "oaz të pastër" dhe shërim shpirtëror. Ajo tregon se gjuha shqipe ka fleksibilitetin dhe forcën për të artikuluar me elegancë maksimat më të larta kuranore dhe vlerat universale të paqes e moralit njerëzor.